ALGEMENE en ESTHETISCHE TANDHEELKUNDE
GHEKIERE PETER
Droge mond
Iedereen heeft wel eens tijdelijk last van een droge mond, vb. na langdurig
spreken. Maar een droge mond kan ook langdurig zijn of zelfs blijvend. Dat kan
slecht zijn voor het gebit en het mondslijmvlies.
Wat zijn de meest voorkomende klachten die kunnen wijzen op een droge mond?
De klachten die kunnen wijzen op een droge mond zijn divers:
- U kunt regelmatig de behoefte hebben om uw mond vochtig te maken, dit
kan zowel overdag als ’s nachts optreden.
- Daarnaast gaat wegslikken van droog voedsel, zoals beschuit, moeilijk
als u hier niets bij drinkt. Het eten blijft als het ware in de mond
plakken.
- De lippen en de tong voelen plakkerig aan.
- Er kunnen problemen zijn bij het spreken, zoals het klakken van de tong
en een moeizame uitspraak van sommige woorden of letters.
Wat zijn de oorzaken van een droge mond?
Een droge mond wordt veroorzaakt door een tekort aan speeksel. De
speekselklieren geven onvoldoende speeksel af of het speekselverbruik is te
hoog, vb. in geval van ademhaling door de mond. Een onvoldoende afgifte van
speeksel kan ontstaan door:
- Het gebruik van medicijnen.
Veel medicijnen, vb. slaapmiddelen en antidepressiva, hebben als bijwerking
dat de speekselklieren worden geremd in de afgifte van speeksel. De
speekselklieren zelf zijn meestal niet aangetast.
- Ziekten.
Een droge mond kan optreden bij uitdroging door koorts of diarree. Ook
iemand die lijdt aan een nog niet goed ingestelde suikerziekte kan klagen
over monddroogheid. In deze gevallen is de monddroogheid tijdelijk, zodra de
ziekte genezen is of de suikerziekte is geregeld, verdwijnt de droge mond.
Een blijvend monddroogheid komt voor bij mensen die lijden aan vb. aids of
het syndroom van Sjögren. Bij hen kunnen de klachten over monddroogheid
wisselen, maar geheel verdwijnen doen ze nooit.
- Bestraling.
Wanneer een kwaadaardig gezwel in het hoofd of de hals wordt bestraald,
kunnen de speekselklieren door de bestraling onherstelbaar worden
beschadigd. Dit resulteert in een blijvende, ernstige monddroogheid.
Waarom is speeksel zo belangrijk?
- Speeksel heeft een smerende werking bij het spreken, kauwen en slikken.
- De bevochtiging met speeksel vergemakkelijkt namelijk de bewegingen van
wangen, tong en lippen.
- Bovendien zorgt het ervoor dat het voedsel zodanig bevochtigd wordt dat
het kan worden doorgeslikt.
- Daarnaast bevochtigt speeksel het mondslijmvlies ter voorkoming van
uitdroging.
- Ook heeft speeksel een reinigende werking op de tanden en het
mondslijmvlies.
- Tevens remt speeksel de werking en de groei van bacteriën en schimmels
in de mond.
Welke gevolgen heeft een droge mond voor de tanden?
- Door onvoldoende speeksel vormt zicht sneller dan normaal tandplaque,
wat gaatjes in tanden tot gevolg kan hebben.
- De vorming van tandplaque en gaatjes treedt vooral op op die plaatsen
die in een gezonde mond door de zelfreinigende werking schoon worden
gehouden, zoals langs de randen van het tandvlees.
- Hierdoor kan het tandvlees ontsteken en kunnen op den duur de tanden los
gaan zitten.
- Zonder extra beschermende maatregelen kunnen tanden dus sneller verloren
gaan.
Welke gevolgen heeft een droge mond voor iemand met een kunstgebit?
Vaak blijft een kunstgebit bij droogte van de mond niet goed op zijn plaats
zitten. Bij anderen ontstaat tussen het kunstgebit en het mondslijmvlies een
ingedikte laag speeksel waardoor het kunstgebit als het ware vastplakt aan het
verhemelte.
Welke gevolgen heeft een droge mond voor het mondslijmvlies?
Door het ontbreken van de beschermende speeksellaag kunnen de slijmvliezen
gemakkelijk geïrriteerd raken door vb. het kunstgebit, zuur voedsel, gekruid
eten en alcohol. Er kunnen dan pijnlijke plekken ontstaan op de tong, de wang,
het verhemelte of het tandvlees. Ook kunnen gemakkelijk ontstekingen ontstaan,
vooral schimmelinfecties.
Hoe zijn de gevolgen van een droge mond te bestrijden?
De gevolgen van een droge mond zijn op verschillende manieren te bestrijden,
afhankelijk van de oorzaak. Welke behandeling voor u het meest geschikt is, kunt
u het beste overleggen met uw tandarts.
- Door het stimuleren van de speekselafgifte werken de speekselklieren
tijdelijk niet goed of is de speekselafgifte geremd door het gebruik van
medicijnen, dan zijn er verschillende mogelijkheden om de afgifte van
speeksel te stimuleren.
- Door verandering van medicijnen.
Als de oorzaak van een droge mond medicijngebruik is, kan ook in overleg met
de arts worden geprobeerd de soort medicijnen, de dosering of het tijdstip
van toediening aan te passen.
- Door het gebruik van speekselvervangers.
Stimulering van de speekselafgifte lukt niet wanneer de speekselklieren niet
meer werken. Als De speekselklieren nog maar een beetje werken, dan lukt
stimulering onvoldoende dan kunnen hier speekselvervangers, de gevolgen van
droge mond beperken.
Is extra verzorging van de mond nodig?
Het is belangrijk dat iemand met een droge mond zijn mond goed verzorgt:
- Door extra zorg te geven aan tanden en tandvlees.
Zo min mogelijk suikerhoudend voedsel te eten, zorgvuldig poetsen van de
tanden met een fuoride bevattende tandpasta en mondspoeling (uw tandarts kan
u over de verzorging van de tanden en tandvlees adviseren).
- Door het onderhouden van het kunstgebit.
Poets het gebit onder stromend water. Een vuil kunstgebit is, vooral in een
droge mond, een broedplaats voor bacteriën en schimmels.
Iemand met een droge mond moet ten minste één keer in de 3 maand naar de
tandarts gaan. Dit om tijdig beginnende aantasting van de tanden te onderkennen.
Deze aantasting kan, vooral bij de heel droge monden, zodanig snel verlopen dat
bij halfjaarlijkse controle de ontstane schade zeer moeilijk of zelfs niet meer
is te herstellen.
bvba Tandartsenpraktijk | Peter Ghekiere | Torhoutsesteenweg 185 | 8400 Oostende
Tel. +32 (0)59 70 34 53 | Fax. +32 (0)59 70 53 27 |
info@tandartsghekiere.be